Osmanlı’dan Cumhuriyetin İlk Yıllarına Kadar Biranın Hikayesi

Dünyanın şuanda en çok içilen içeceklerinden biri olan biranın hem dünyada hem de bizim topraklarımızda çok eski bir hikayesi var hatta biranın ilk defa üretildiği yerlerden birisi de bu topraklardır. Peki ama bira Osmanlı’ya nasıl girdi ve nasıl oldu da bu topraklarda en çok sevilen içkilerden biri haline geldi,bu sırada neler yaşadı?

Biranın Osmanlı’ya girişi batılılaşmanın hız kazandığı Tanzimat Dönemi ile beraber olmuştur ve İzmir’den İstanbul’a yayılmış ve çok sevilmiştir.Bira ile ilgili ilk mevzuat 1847 yılında koyuldu. O yıllarda biralar ülkeye Viyana ve Münih’ten geliyordu.1890 yılında ise İsviçreli Bomonti Kardeşler sonradan Bomonti olarak anılacak semtte Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk bira fabrikası açmışlardır. Bomonti Kardeşler sadece bira fabrikası açmakla kalmamışlar;aynı zamanda ”Bomonti Bira Bahçeleri” adıyla birahaneler kurarak Osmanlı’da zaten mevcut olan birahanelerin sayısını daha da arttırmışlardır.1888’de İstanbul’da 15’i Beyoğlu’nda, 8’i Galata’da, 8’i diğer semtlerde olmak üzere 31 birahane mevcuttur,1890 yılından sonra ise bu sayı hızla arttı ve birahaneler Anadolu’ya da yayılmaya başladı.

                                          Bomonti Bira Fabrikası

Bomonti Bira Fabrikası’nın kurulumundan iki yıl sonra Selanik’te Olimpos Bira ve Şampanya Fabrikası açıldı.Osmanlı birayı sevmişti,1913 yılında sadece Bomonti on milyon litre bira üretmişti,genç cumhuriyet bu sayıya ancak 2. Dünya Savaşı’ndan sonra ulaşabilecekti.

1909 yılında  Bomonti’nin karşısında yine İstanbul’da rakip bira firması olan Nektar Büyükdere’de kurulur. Ancak iki şirketin birbiriyle giriştiği rekabet iki firmanın da zarar etmesiyle sonuçlanınca Bomonti ve Nektar birleşme kararı alır ve uzun yıllar ülkenin en büyük içki üreticisi olma unvanını ellerinde bulundururlar.

Cumhuriyetin kurulmasıyla beraber yabancı sermaye millileştirilir,içki ve sigara da devletin tekeline alınır ve başta Bomonti olmak üzere (her ne kadar 1938 yılına kadar izin verilse de 1934 yılında tamamen el konulur) tüm özel içki firmaları kapatılır,böylece Bomonti birası da Tekel birası haline gelir ve cumhuriyetin ilk yıllarında ”Türk birası” ve ”pilsener” tipi biralarıyla tüm piyasayı etkisi altına alarak, bira bahçelerinin baş köşesine kurulur.1967 yılında ilk özel bira fabrikasının açılmasının ardından Tekel birasının hakimiyeti kırılır ve piyasada gerilemeye başlar,özelleştirmenin ardındansa tarihin sayfalarında kendine bir yer bulur.Bugün içtiğimiz Bomonti markası ise Anadolu Efes’e ait bir alt markadır.

Bu arada eklemeden geçemeyeceğim bir diğer husus da çocuklara bira içirdiler olayının aslında da o yıllarda çok faydalı olan alkolsüz malttan ibaret olmasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir