Beyoğlu’nun Simgesi:Çiçek Pasajı

İstiklal Caddesi’nin en dikkat çeken ve bilinen yeridir ”Çiçek Pasajı”. İçinde bulunan meyhanelerde içki yudumlamak ise ayrı bir zevktir. Peki ama bu pasajın adı neden çiçek,bu mekanın tarihçesi ne? Gelin hep beraber bu görkemli yapıyı biraz daha yakından inceleyelim. 

Çiçek Pasajı, 1870 tarihli ”Büyük Beyoğlu Yangını”nın ardından ünlü ”Naum Tiyatrosu”nun arazisine Rum banker  Hristaki Zografos tarafından İtalyan mimar Cleanthy Zanno’ya yaptırılmıştır. Bina apartmandan ve çarşıdan oluşan kagir yapıydı ve binanın tamamına ”Cite de Pera”,çarşının bulunduğu pasaj kısmına ise bankerin adına ”Hristaki Pasajı” adı verilmişti. Bina 24 dükkan.18 daireden oluşuyordu.  Pasajın ilk dönemlerinde açılan Acemyan’ın tütüncü dükkanı, Maison Parret ve Vallaury’nin pastanesi, Japon mağazası, Natürel çiçekçisi, Pandelis’in çiçekçi dükkanı, Schumacher’in fırını, Papadopulos’un mücellithanesi, Keserciyan’ın terzihanesi, Yorgo’nun meyhanesi, Sideris’in kürk mağazası gibi işletmeler bu dükkanlardan birkaçıydı.

Yapı 1908 yılında dönemin sadrazamı Sait Paşa’ya geçmesiyle pasaj ”Sait Paşa Pasajı” adını almıştır. Pasajın ”Çiçek Pasajı” adını alması ise ”Rus İç Savaşını” Bolşevikler’in kazanmasının ardından İstanbul’a akın eden Beyaz Ruslar’ın bu pasajda geçimlerini çiçek satarak sağlamaya başlamasıyla olmuştur.

1940’lı yıllardan sonra çiçekçiler yavaşça bu mekanı terk etmeye başladılar. Mekanda ki ilk meyhane ise Rum Yorgo tarafından açılmıştır. 1950’li yıllardan sonra ise pasajın sahibi tamamen meyhaneler olmuştu. Bina yıllar içinde oldukça bakımsız kalmış ve 10 Mayıs 1978 akşamında büyük bir gürültüyle çökmüştür. Bina 1988 yılında belediyenin desteğiyle aslına uygun bir şekilde onarılmış ve tekrar hizmete girmiştir

Çiçek Pasajı’nın Akordeoncu Kadını:Madam Anahit 

Elinde akordeonuyla 40 yıl boyunca Çiçek Pasajı’nın vazgeçilmeziydi Madam Anahit. 40 yıl boyunca elindeki akordeonuyla binlerce masaya şarkılar çaldı Madam Anahit. Sevdiği Yorgo adlı bir çocuk çalıyor diye başlamış akordeona,o zamandan sonra da mide kanserinden ölene kadar bırakmamış elinden o çok sevdiği müzik aletini. 15 yıl oldu Madam Anahit hayatını kaybedeli,onun hayatını kaybedişiyle sanki İstiklal’de ruhunu kaybetti, sanki Madam Anahit gittiği yere bu ruhla beraber gitti.

” Madam Anahit akordeonu, Balık Pazarı’nı, dört kocasını, dört kedisini sevdi.

Dünya o zaman kısır değildi, kırk yapraklı bir güldü.

Akordeonu Büyükada’da daha dondurmasını yiye yiye giden bir çocukken gördü.

İçinden bir günbatımı geçmiş gibi duydu.

On birinde akordeonu eline aldığında hemen Saint Antoine’ a gitti, adak yaptı.

Saint- Antoine güzel evliyadır.

Her sabah uyandığında onu yanında buldu.

İlk derslerini kısa gülüşlü kısa kirpikli M. Artepenon’ dan aldı.

Daha on yedisinde Hristaki Pasajı’na düştüğünde uzun akordeonunu, uzun kirpiklerini düşürmesini bildi.

Göğsünün ilk düğmesini o gün açtı, bir daha da kapamadı.

Bir süre ağaç kokan Yorgo ile gitti geldi.

Artık sık sık âşık oluyordu, hepsini de akordeonundan buluyordu.

Memelerini ilkin çok sinirli çok uçucu çok kırılgan ilk kocasına dokundurdu.

Adını yavaş yavaş her yere yazdı: la vie en rose.

Cüneyt Arkın ile ilk dekolteli ”babanın suçu” ve ”kadın ve şarap” ı çevirdi.

Ama en çok Ayhan Işık’ı sevdi. o da onu sevdi.

Dünya değişmeye başladığında hep ıslık çala çala dolaşan solak Hüseyin’i gördü. bir türlü unutamadı.

Hüseyin’i kar altındaki Uludağ’a benzetiyordu.

Kırk beşinde daha teni şeker ırmak kokuyordur.

Saçlarında her zaman firketeler, çifte topuzlar ve dur durak bilmeyen iki perçemi bıraktı.

Üçüncü kez evlendiğinde komodinin üstündeki dalyanın suyunu her gün değiştirdi.

Uzun zaman İsa’ya benzeyen bir çocuğu olsun diye düşündü.

Dördüncü kocasının ellerini sevdi. Doğal kendi halinde bir yumruğu olduğunu gördü.

Kedileri sevmeye o zaman başladı. Artık gazetelere hep kedilerle poz verdi.

Şimdi?

Şimdi en çok sevdiği çiçek: Filbahri. En çok sevdiği şarkı: mani oluyor halimi takrire hicabım.” 

İlhan Berk

Kaynakça: tarihicicekpasaji.com – yesilgazete.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir